Tibet Platosu’nun doğusundaki bir buzulla başlayan Yarlung Zangbo Nehri’nin yatağının, 1988 ile 2025 arasındaki uydu görüntülerinde sürekli değiştiği görüldü. NASA Dünya Gözlemevi’nin Landsat 5, Landsat 8 ve Landsat 9 kayıtlarından oluşturduğu 37 yıllık hızlandırılmış arşiv, nehrin dinamik yapısını gözler önüne serdi.
Deniz seviyesinden ortalama 4 bin metre yüksekte akan nehir, Tibet’in en uzun, Çin’in beşinci en uzun su yolu. Hindistan sınırını geçince Brahmaputra adını alan nehir, Ganj Deltası üzerinden Hint Okyanusu’na ulaşana kadar 2 bin 900 kilometre daha ilerliyor.
Zhanang ilçesinde, 6 bin metre derinliğindeki Yarlung Tsangpo Büyük Kanyonu’na girmeden önce nehir, örülü su yolu yapısının belirgin bir örneğini oluşturuyor. Bazı kesimlerde enine 20’ye kadar kanal bulunurken kum sığlıkları sürekli oluşup yeniden şekilleniyor.
Teksas Üniversitesi’nden jeolog Zoltan Sylvester, bu yoğun dallanmanın Himalayalar’ın dik yamaçlarından taşınan tortuların birikmesinden kaynaklandığını belirtti. Nehir yatağının sık değişmesiyle ortaya çıkan geçici kum adacıklarında kalıcı bitki örtüsü yetişemiyor.
Uydu arşivinde, sürekli değişen su yolu üzerine 2014’te inşa edilen dar bir köprü de yer alıyor. Nehir yatağındaki hareketlilik, köprü gibi bölgedeki altyapı unsurlarını etkileyebilecek istikrarsızlığa işaret ediyor.
Nehir kaynağındaki Angsi Buzulu’nun, insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle son yıllarda büyük oranda su kaybettiği bildirildi. Eriyen buzul sularının tortu birikimini hızlandırdığı, bunun da kıyı erozyonu ve çökme riskini artırdığı kaydedildi.
Tibet Platosu’ndaki 13 büyük nehrin uydu verilerini inceleyen 2024 tarihli bir araştırmaya göre, nehir yataklarındaki istikrarsızlık yerel ekosistemler ve bölgedeki altyapı için doğrudan tehdit oluşturuyor.








