Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, arkeolojik sit alanlarında yapılan jeofizik ve jeoradar çalışmalarına ilişkin tedbirleri 23 Ekim’de 81 ilin kültür ve turizm müdürlüğüne gönderdiği yazıyla bildirdi.
Genel Müdür Birol İnceciköz imzalı yazıda, araştırmalarda elde edilen verilerin yetkisiz kişilerce sanal medya platformlarında paylaşıldığının tespit edildiği belirtildi. Bilimsel gerçeklikle bağdaşmayan ifadelerle yayımlanan bu verilerin izinsiz araştırma ve kaçak kazılara yol açabileceği kaydedildi.
Bakanlık, kazı başkanlıkları ve ilgili müdürlüklerin jeofizik ve jeoradar çalışmaları için hizmet alacağı firmalarla yapacağı sözleşmelere gizlilik hükümleri eklemesini istedi. Sözlü, yazılı ve görsel bilgi, belge, bulgu ve görüntülerin üçüncü kişilerle paylaşılmaması; verilerin yalnızca gerekli şartları taşıyan ilgili kurumlara aktarılması öngörüldü.
Gizlilik yükümlülüklerinin ihlal edilmesi halinde uygulanacak hukuki, cezai ve idari yaptırımların sözleşmelerde açıkça düzenlenmesi istendi. Yazıda, arkeolojik sit alanlarında izinsiz araştırma, ölçüm ve görüntü almanın 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 74’üncü maddesine aykırı olduğu belirtildi.
Bu yollarla elde edilen veri ve görüntülerin paylaşılmasının 2863 sayılı Kanun’un 43’üncü maddesi ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında yayım hakkı ihlaline yol açabileceği kaydedildi. İzin olmadan üçüncü kişilerle paylaşımın Türk Ceza Kanunu’nun 336’ncı maddesi ve ilgili mevzuat kapsamında sorumluluk doğurabileceği bildirildi.
Araştırma yapacak firmaların ilgili jeofizik mühendisleri odasına kayıtlı olması, çalışmaların mesleki yetkinlik ve faaliyet koşullarını taşıyan jeofizik mühendislerince yürütülmesi istendi. Kurallara aykırılık halinde ilgili meslek odasına bildirim yapılması ve mesleki ve hukuki süreçlerin işletilmesi talep edildi.
Bakanlık, hizmet alımı öncesinde firmaların yalnızca fiyat belirlemek amacıyla araziyi gezebileceğini; alanın büyüklüğü ve topoğrafyasına ilişkin keşif yapabileceğini bildirdi.










