Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) ve Wyss Biyolojik Olarak İlham Alınan Mühendislik Enstitüsü araştırmacıları, kandan beyin sinir hücrelerine ait hücre dışı vezikülleri ayırmaya yönelik bir yöntem geliştirdi. Nature Neuroscience’ta yayımlanan çalışmada, NRXN3 proteininin bu vezikülleri belirlemede kullanılabileceği bildirildi.

Hücre dışı veziküller, hücrelerin dış ortama salgıladığı ve köken aldıkları hücrelere ait RNA ile proteinleri taşıyan mikroskobik yapılardır. Araştırmanın başyazarı Dmitry Ter-Ovanesyan ve ekibi, sinir hücrelerinin ağırlıklı olarak ürettiği NRXN3 proteinini veziküllerin yüzeyinde belirteç olarak saptadı.

Ekip, kan plazmasında yoğun bulunan albümin gibi serbest proteinlerin ölçüm sinyalini bastırmasını önlemek için çok modlu reçine (MMR) bulamacı adı verilen bir saflaştırma yöntemi kullandı. Gözenekli mikro boncuklardan yararlanan teknik, serbest proteinleri tutarak veziküllerin ayrıştırılmasını sağladı.

Araştırmacılar, aynı biyokimyasal yaklaşımın karaciğer hücrelerine ait veziküllerin ayrılmasıyla karaciğer hastalıklarının, kalp kası hücrelerine ait veziküllerin ayrılmasıyla da kalp hastalıklarının girişimsel olmayan yöntemlerle teşhisinde kullanılabileceğini belirtti.

Ekibin sonraki aşamada, NRXN3 işaretli veziküllerin içindeki genetik yükü inceleyerek bunların beyin nöronlarından geldiğini doğrulaması hedefleniyor. Çalışmalar başarılı olursa Alzheimer ve Parkinson gibi nörodejeneratif hastalıkların, klinik belirtiler ortaya çıkmadan yıllar önce rutin kan testiyle tespit edilmesi mümkün olabilir.